Posts

জলকন্যা

Image
 জলকন্যা  মণিকুন্তলা ভট্টাচাৰ্য শব্দৰ উত্তাপ আৰু প্ৰেৰণা কিমান বেছি হয়তো সেইয়া কোনেও অস্বীকাৰ কৰিব নোৱাৰে।শেহতীয়াকৈ পঢ়ি শেষ কৰিছিলোঁ মণিকুন্তলা ভট্টাচাৰ্য্যৰ জলকন্যা।চিত্ত উদ্বেলিত কৰি পাঠকক ধৰি ৰাখিব পৰাকৈ সক্ষম উপন্যাসখনৰ প্ৰতিটো পৃষ্ঠা।উপন্যাসখনৰ পাতে পাতে সিঁচৰিত হৈ আছে তথ্যসমৃদ্ধ নানানটা কথা।উপন্যাসখনত শীতকালত বনভোজ স্থলী হিচাপে জনপ্ৰিয় চম্পাৱতী জলপ্ৰপাতৰ ইতিহাস,শোষিত,নিষ্পেষিত,বঞ্চিত চাহ কৰ্মী সকলৰ কৰুণ জীৱন গাঁথা সহিতে তেওঁলোকৰ মাজত বৰ্তি থকা বিভিন্ন অন্ধবিশ্বাস,কুসংস্কাৰৰ এখনি জীৱন্ত ছবি,মাধৱ কন্দলি,অনন্ত কন্দলি,মহেন্দ্ৰ কন্দলিৰ টোল , অসমৰ জাতীয় উৎসৱ বিহুক ইংৰাজে বন্ধ কৰা, পুনৰ প্ৰচলন কৰোৱা,প্ৰকৃতিৰ অনুপমেয় বৰ্ণনা আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকনে মোফাট চাহাবলৈ দীঘলীয়াকৈ চিঠি লিখা , চোৱাং হাবি আৰু পক্ষীতীৰ্থ বিললৈ অহা বিভিন্ন প্ৰত্যাহ্বান,জিয়াজুৰী চাহ বাগিচাত কৰ্মৰত মেনেজাৰ চাহাব আৰু মেমচাহাবৰ জীৱনৰ অনন্য কাহিনী,প্ৰতিটো ঋতু,খাদ্য সম্ভাৰৰ বর্ণনা আকৰ্ষণীয় ৰূপত উপস্থাপন কৰিছে।

সন্ধ্যা

Image
  মূলতঃ HIV ৰ আধাৰিত মণিকুন্তলা ভট্টাচাৰ্য্যৰ দ্বাৰা ৰচিত 'সন্ধ্যা' এখনি মনোৰম সুখপাঠ্য উপন্যাস।উপন্যাসখনৰ কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰ হৈছে সন্ধ্যা।সন্ধ্যাই খুব কম বয়সতেই নিজৰ  মাতৃৰ মৰমৰ বন্যাৰ পৰা বঞ্চিত হৈছিল।পৰৱৰ্তী সময়ত দেউতাকৰ বুকুৰ তপত উমত তাই ডাঙৰ হৈছিল।প্ৰেম জীৱনৰ ৰঙীন মোহ।প্ৰেম মানেই যেন হৃদয় জুৰুৱা এটা গুপুত বাৰ্তা।কৈশোৰৰ দুৱাৰদলিত খোজ থৈ সন্ধ্যাইয়ো নিজৰ সপোন কোঁৱৰ জনৰ এখনি ছবি যেন বুকুত গুজি লৈছিল।তাইৰ সপোনৰ ৰাজকুমাৰজন আছিল ইৰফান।প্ৰেমত প্ৰাপ্তি এক চিৰন্তন হাবিয়াস।কিন্তু ৰক্ষণশীল সমাজব্যৱস্থাৰ শিকলি ছিঙি প্ৰেমৰ নিচান উৰুৱাবলৈ সেই পটভূমিত বৰ সহজ নাছিল।তদুপৰি  শাৰীৰিক আৰু মানসিক ভাৱে ভগ্নপ্ৰায় হোৱাৰ পিছতো কিদৰে সদিচ্ছা,জীৱনৰ প্ৰতি এক ইতিবাচক দৃষ্টিকোণ তথা সঁচা প্ৰেমৰ উমাল সান্নিধ্যত মৰমৰ আবিৰ সানি যন্ত্ৰণাক প্ৰত্যাহ্বান জনাব পাৰে তাৰেই এক সাৱলীল বৰ্ণনা উপন্যাসখনত বৰ্ণনা কৰা হৈছে।লগতে HIV ৰোগৰ  প্ৰতি থকা নানানটা সমাজৰ প্ৰতিষ্ঠিত ধাৰণাৰ পৰিৱৰ্তে এক বিজ্ঞানসন্মত বিশ্লেষণ উপন্যাসখনত ঔপন্যাসিকগৰাকীয়ে আগবঢ়াইছে।

নীলকণ্ঠী ব্ৰজ

Image
 নীলকণ্ঠী ব্ৰজ মামণি ৰয়ছম গোস্বামী জোনাকী পৰুৱাৰ এধানি পোহৰে অমানিশাৰ গভীৰ এন্ধাৰত বাট দেখুওৱাৰ দৰে গ্ৰন্থ অধ্যয়নে মোৰ মনত ৰামধেনুৰ সাঁতো বৰণীয়া ৰং বোলায়।জনদৰদী সৃষ্টিকামী মনটোৰ বাবে মামণি ৰয়ছম গোস্বামী বাইদেউৰ গ্ৰন্থ সমূহ ব্যক্তিগতভাৱে অতিকৈ প্রিয়।হৃদয় সাগৰত শত সহস্ৰ লহৰ তুলিব পৰাকৈ তেখেতৰ কলম শক্তিশালী।যি শিহৰিত কৰি তোলে প্ৰতিজন পাঠকক।অনুপম শব্দৰ নিৰ্বাচনীয়তা,নিজস্ব বাস্তৱিক অভিজ্ঞতাৰ ভিত্তিত সাৰস্বত সাধনাৰে ৰাজ্যিক,ৰাষ্ট্ৰীয়, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিভিন্ন পটভূমিক লৈ পাঠকৰ হৃদয়তন্ত্ৰীত জোকাৰণি তুলিব পৰাকৈ তেওঁ লিখি উলিয়াই প্ৰতিখন উপন্যাস।'নীলকণ্ঠী ব্ৰজ' মামণি ৰয়ছম গোস্বামীৰ দ্বাৰা ৰচিত এখন বলিষ্ঠ  আৰু কালজয়ী উপন্যাস।প্ৰধানত: বৃন্দাবনৰ পটভূমিত জালিকটা অনুভৱেৰে লিখি উলিওয়া হৈছে নীলকণ্ঠী ব্ৰজ।য'ত বিধৱা সকলৰ এখনি ধূসৰ ছবি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।সৌদামিনী-যাৰ শিৰৰ সেওঁতাত আশীৰ্বাদ হৈ জিলিকি আছিল এমুঠি ৰক্ত পলাশ।পলাশৰ ৰঙা ৰংটোৰ ৰঙীন আভাত তাইও অমাৱশ্যাৰ পিছৰ জোনাকৰ দৰেই জিলিকি আছিল।কিন্তু সময়ৰ সোঁতত সৌদামিনীয়ে খুব কম বয়সতেই বৈধব্যক আঁকোৱালি ল'বলগীয়া হৈছিল।ভক্তিপীঠ ব্ৰজলৈ মোক্ষ লাভ কিম্বা জ...

গঙা চিলনীৰ পাখি

Image
 গঙা চিলনীৰ পাখি ড৹ লক্ষ্মীনন্দন বৰা শব্দৰ দাপোণত আপোন মুখ খনি দেখা পাওঁ।শব্দৰ বটবৃক্ষৰ ছাঁত জিৰাই ইউকেলিপটাছৰ দৰে ওখ হোৱাৰ সেউজীয়া সপোন ৰচো। ড° লক্ষ্মীনন্দন বৰাৰ দ্বাৰা ৰচিত "গঙা চিলনীৰ পাখি" মোৰ পঢ়ি ভাল লগা প্রিয়  উপন্যাসৰ অন্যতম। ১৯৭৫ চনত এই উপন্যাসখনকেই প্ৰধান আধাৰ হিচাপে লৈ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ  পৰিচালক পদুম বৰুৱাই  "গঙা চিলনীৰ পাখি" শীৰ্ষক কথাছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছিল।বাসন্তী,ধনঞ্জয়,ভোগৰাম উপন্যাসখনৰ কেতবোৰ চৰিত্ৰ।প্ৰধানত অসমৰ নগাঁও জিলাৰ সোনাই নৈৰ পাৰৰ গ্ৰাম্য জীৱন শৈলীক মূল পটভূমি হিচাপে লৈ উপন্যাসখনৰ কাহিনীয়ে গতি কৰিছে।গ্ৰাম্য জীৱনৰ বিচিত্ৰ কাহিনী,সভ্যতা, সংস্কৃতি, ৰীতি-নীতি,পৰম্পৰা, লোকাচাৰ সকলোৰে পৰশ পৰিছে উপন্যাসৰ পাতত।হৃদয়ৰ জপনা খুলি প্ৰেমে নিগাজিকৈ ঘৰ সাজে মানুহৰ বুকুত।বাসন্তীৰ  ককায়েক ভোগৰামে অসৎ প্ৰক্ৰিয়াৰে ধনী হোৱাৰ লোলোপ বাসনাৰ উদ্দেশ্য বাসন্তীৰ বিবাহ মথুৰা মণ্ডলৰ লগত সম্পন্ন কৰে। পুৰুষতান্ত্ৰিক চিন্তাধাৰাৰ বশৱৰ্তী হৈ কিদৰে বাসন্তী আৰু ধনঞ্জয়ৰ  ভালপোৱাৰ স্তৱক অসম্পূৰ্ণ হৈ ৰয় সেই কাহিনীও উপন্যাসখনত সুন্দৰকৈ বৰ্ণিত কৰা হৈছে।   ...

উপকূল

Image
 উপকূল আকাশ দীপ্ত ঠাকুৰ অসমীয়া মাহেকীয়া আলোচনী 'স্বৰ্ণলিপি'ত ধাৰাবাহিক ৰূপে প্ৰকাশ পোৱা 'উপকূল ' নামৰ সামাজিক  উপন্যাসখনত প্ৰধানতঃ ভাস্বত হৈ উঠিছে ৰক্ষণশীল সমাজ ব্যৱস্থাৰ এখনি জীৱন্ত প্ৰতিচ্ছবি। পিতৃগৃহত মণিমালাৰ জীৱন,সমীৰণ মণিমালাৰ প্ৰেম ,মণিমালাৰ প্ৰশান্তৰ সৈতে বিবাহ, মণিমালাৰ বৈধৱ্য জীৱন আৰু শেৱালিৰ জীৱন পৰিক্ৰমা,মণিমালাৰ গুৱাহাটী আগমণ , সমীৰণৰ লগত সাক্ষাৎ আৰু শেষত মণিমালা-সমীৰণৰ বিবাহৰ কাহিনীৰে উপন্যাসখনৰ যতি পৰে।  মণিমালা,শেৱালি,ইন্দ্ৰ মৌজাদাৰ, অৰুণী, পাৰ্থ, বাখৰী, এধানী, সমীৰণ, অমিয়, পৱিত্ৰ, বুবুল, হেমাংগ, মালতী, লিলি, সৌৰভ, শিখা, দেৱাহুতি ইত্যাদি উপন্যাসখনৰ কেতবোৰ চৰিত্ৰ।উপন্যাসখনত মণিমালা আৰু শেৱালি এই দুটি চৰিত্ৰক ঔপন্যাসিক গৰাকীয়ে শক্তিশালীৰূপত অংকন কৰিছে।ভোগদৈ নৈৰ পাৰৰ পৰা ইন্দ্ৰ মৌজাদাৰৰ মৰমৰ দুহিতা মণিমালা ধনশিৰিৰ পাৰৰ অৱসৰপ্ৰাপ্ত শিক্ষক অমিয়ধৰ ভট্টাচাৰ্যৰ ঘৰৰ বোৱাৰী হৈ আহে।কিন্তু বিয়াৰ কিছু দিনৰ পিছতেই মণিমালাৰ স্বামী প্ৰশান্তৰ মৃত্যু হয়।মণিমালাৰ জাক আছিল শেৱালি।বিয়াৰ বহু বছৰৰ পিছতো শেৱালিৰ কোলা শুৱনি হোৱা নাছিল।মণিমালাই সৰুৰেপৰাই সংগীতৰ চৰ্চা অব...

পিচৱাই লোককলা

Image
  বল্লভাচাৰ্য বিদ্যালয়ৰ বৈষ্ণৱসকলে প্ৰথমে ৰাজস্থানৰ নাথদ্বাৰত পিচৱাই কলাৰ পৰিচয় দিছিল। সাধাৰণতে ভগৱান শ্ৰীনাথজীৰ কাহিনী দেখুওৱা এই চিত্ৰসমূহ মন্দিৰত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।   নাথদ্বাৰৰ জংগড আৰু গৌড় জাতিয়ে পিচোৱাই চিত্ৰসমূহ সৃষ্টি কৰিছিল। পিচৱাই চিত্ৰসমূহত বিভিন্ন কাহিনী ৰচনা কৰা হয়, যাৰ ভিতৰত আছে ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ জীৱন, শ্ৰীনাথজী (ভগৱান কৃষ্ণৰ অৱতাৰ), বল্লভাচাৰ্যৰ পাৰিবাৰিক ইতিহাস, গৰু, পদুম আৰু প্ৰকৃতিৰ আন বহুতো সুন্দৰ আৰ্হি।  সংশ্লিষ্ট পৃষ্ঠভূমিৰ স্কেচ কৰিবলৈ জিংক আৰু এঙাৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰঞ্জকবোৰ খনিজ যৌগ আৰু উদ্ভিদৰ সামগ্ৰী যেনে কপাৰ এচিটেট, পাৰা ছালফাইড, ইণ্ডিগোৰ পৰা আহৰণ কৰা হৈছিল। পেইণ্টিং ব্ৰাছবোৰ সূক্ষ্ম ৰেখাৰ বাবে ছাগলীৰ চুলি আৰু কাঠবিলাকৰ আঁহ আদিৰে  তৈয়াৰ কৰা হৈছিল। পিচৱাই চিত্ৰসমূহত বিভিন্ন ধৰণৰ শৈলী আৰু বিষয়বস্তু বৰ্ণিত কৰা হয়।উদাহৰণস্বৰূপে- ৰাসলীলাত গোপীসকলৰ সৈতে ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ নৃত্য , গিৰিৰাজা পিচৱাইত ভগৱান কৃষ্ণক তীব্ৰ বৰষুণৰ পৰা মানুহক সুৰক্ষিত কৰিবলৈ তেওঁৰ কণমানি আঙুলিত গোবৰ্ধন পৰ্বত কঢ়িয়াই নিয়া চিত্ৰ, গোপষ্টমীত ভগৱান কৃষ্ণক তেওঁৰ বাঁহী ব...

টিকুলি লোককলা

Image
  ভাৰতবৰ্ষ একাধিক থলুৱা কলা-সংস্কৃতি আৰু ইতিহাসেৰে সমৃদ্ধ এখন দেশ।  টিকুলি কলা হৈছে বিহাৰৰ এক অনন্য কলা, যাৰ এক অতি সমৃদ্ধ আৰু গভীৰ পৰম্পৰাগত ইতিহাস আছে। 'টিকুলি' শব্দটো হৈছে 'বিন্দি'ৰ স্থানীয় শব্দ, যি সাধাৰণতে এক উজ্জ্বল, ৰঙীন বিন্দু যাক মহিলাসকলে কপালত লগায়। অতীতত, বিন্দিটো বুদ্ধিৰ উপাসনা আৰু মহিলাৰ শালীনতা সংৰক্ষণৰ এক সাংকেতিক উপায় হিচাপে সৃষ্টি কৰা হৈছিল। অৱশ্যে, আজিৰ সময়ত, টিকুলি কলাই বিহাৰৰ মহিলাসকলৰ বাবে সৱলীকৰণৰ উৎস হিচাপে কাম কৰে। মোগল সাম্ৰাজ্যৰ পতন, আৰু ব্ৰিটিছ ৰাজৰ আগমনৰ লগে লগে টিকুলি কলাই তীব্ৰ প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হৈছিল। ব্ৰিটিছে ঔদ্যোগিকৰণৰ নীতি প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল, আৰু থলুৱা সামগ্ৰীবোৰৰ যন্ত্ৰ-নিৰ্মিত সামগ্ৰীৰ ওচৰত চাহিদা ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰাস পাইছিল। যন্ত্ৰৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত বিন্দি বজাৰলৈ অহাৰ লগে লগে হাজাৰ হাজাৰ টিকুলি শিল্পী নিবনুৱা হৈ পৰিছিল, আৰু টিকুলি কলা যান্ত্রিকতাৰ মাজত হেৰাই গৈছিল। এই কলাক পুনৰুজ্জীৱিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত চিত্ৰাচাৰ্য পদ্মশ্ৰী উপেন্দ্ৰ মহাৰথীয়ে এককভাৱে নিৰন্তৰ প্ৰচেষ্টা অব্যাহত ৰাখিছিল। শিল্পী, কাৰিকৰ আৰু চিত্ৰশিল্পী শ্ৰী অশোক কুমাৰ বি...